Монгол, Финландын харилцааны түүх ба айлчлалын ач холбогдол
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Финландын Ерөнхийлөгч Александер Стуббын урилгаар энэ сарын 22-24-нд тус улсад төрийн айлчлал хийж байна. Олон улсын харилцаа судлаач Г.Тод, Ё.Нурбулан нар айлчлалын ач холбогдол, хоёр орны харилцааны түүхийн талаар байр сууриа илэрхийлсэн.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Финландын Ерөнхийлөгч Александер Стуббын урилгаар энэ сарын 22-24-ний өдрүүдэд төрийн айлчлал хийж байна. iKon.mn олон улсын харилцаа судлаачдын байр суурийг хүргэжээ.
Судлаач Г.Тод хоёр орны харилцааг 1960-аад оноос эхэлсэн гэж үздэг ч түүнийг зөвхөн тэр үеэс тооцох нь өрөөсгөл гэж үзэж байна. Түүний хэлснээр хамтын ажиллагааны түүх 1910-аад оноос эхэлдэг. 1910 онд Финландын эрдэмтэд Монголд анх очиж, гэрэл зураг авчээ.
Г.Тодын хэлснээр Богд хаант улс байгуулагдсан үед финландчууд Монголд тусалсан. Монгол нийт есөн улсад ноот бичиг илгээж, Чин улсаас салж тусгаарласнаа мэдэгдсэн. Ийм баримт бичиг илгээх зөвлөгөөг финландчууд өгсөн гэж тэр ярьсан. Австри, Унгар, Америк, Япон, Англи, Герман, Франц улсад ноот илгээсэн баримт байдгийг тэрээр дурдсан.
Монгол 1961 онд НҮБ-ын 101 дэх гишүүнээр элссэн. 1963 онд Финланд Монголтой дипломат харилцаа тогтоож, нордикийн буюу скандинавын анхны улс болсон. Г.Тод 1960-аад онд Финланд, Герман Монголын Европ руу гарах томоохон гарц болсон гэж үзэж байна.
Г.Тодын үзэж буйгаар энэ айлчлал өмнөх айлчлалуудаас ялгаатай. Урьд нь засгийн газар хоорондын болон эдийн засгийн хамтын ажиллагаа голлон яригддаг байсан бол энэ удаа боловсрол, соёлын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх асуудал яригдаж байна. Мөн Монгол судлалыг шинэ түвшинд гаргаж, Европын залууст монголчуудын түүх, соёлыг танилцуулахыг зорьж байна.
Финландын уугуул самичууд болон Монголын цаатнуудын асуудал ч яригдаж байна. Г.Тод тэдний гарал үүсэл, хэлний угсаа өөр боловч уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй асуудал хоёуланд нь адил тулгарч байгааг хэлсэн. Тиймээс асуудлаа хамтран шийдэх боломжийг судалж болно гэжээ. Финландын тал боловсролын салбарт хамтрах сонирхлоо хэд хэдэн удаа илэрхийлсэн гэж тэр нэмсэн.
Судлаач Ё.Нурбулан Финландыг нордик болон Европын холбоонд эдийн засгийн үзүүлэлтээрээ тэргүүлдэг улсын нэг гэжээ. Түүний хэлснээр боловсролын салбарт хоёр улс хамтрах бүрэн боломжтой. Финланд боловсролд жилд нэг иргэнд 14 мянган ам.доллар зарцуулдаг гэсэн судалгаа бий гэв.
Ё.Нурбулангийн хэлснээр Финланд ОХУ-тай хуурай газраар хамгийн урт хиллэдэг улсын нэг бөгөөд 2023 онд НАТО-д элссэн. Финландтай харилцаагаа өргөжүүлбэл Монголын нордикийн орнуудтай харилцаа ахиж, олон тулгуурт гадаад бодлого бэхжинэ гэж тэр үзжээ. 2010 онд Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж төрийн айлчлал хийснээр хоёр орны харилцааны суурь тавигдсан гэж тэрээр хэлсэн.
«Айлчлалын үр дүн бодитоор харагдтал урт хугацаа шаардагддаг учир бид хүлээж, ажиглах ёстой.»— Г.Тод, олон улсын харилцаа судлаач
Монгол Улсын Европ, нордикийн орнуудтай харилцаа ямар чиглэлд өргөжиж байгааг ойлгоход тусална.
Монгол, Финландын харилцааны аль чиглэл таны хувьд хамгийн чухал вэ?
Сонгосны дараа бусад уншигчид юу гэж бодож байгааг харна. Сэтгэгдэл бичих хэсэг байхгүй — trend.mn доромжлол, хуурамч мэдээллийн оронд уншигчдын бодит хандлагыг харуулна.
Монгол буулгалт, тайлбар чипүүдийг AI хийж, тайлбар бүрийг вэб дэх эх сурвалжтай тулгасан. Хүний мэдэгдлийг үнэлсэн тайлбар редактор баталсны дараа л нийтлэгдэнэ. Алдаа олбол бидэнд мэдэгдээрэй.