Хөдөлгөөн ихтэй Паркинсоны өвчтөнүүдийн шинж тэмдэг удаан даамжирчээ

Паркинсоны өвчтэй хүмүүс бие бялдрын хувьд илүү идэвхтэй байвал ой санамж, сэтгэхүй, хөдөлгөөний чадвар нь удаан муудаж магадгүй гэсэн шинэ судалгаа гарчээ. Үүнийг 2026 оны 10-р сарын 7-нд Америкийн мэдрэлийн судлалын академийн албан ёсны «Neurology» сэтгүүлд нийтэлжээ. Судлаачид хөдөлгөөн болон шинж тэмдгийн удаан явцын хооронд холбоо байгааг л олсон гэдгийг онцолсон. Дасгал өвчний явцыг шууд удаашруулдаг гэдгийг энэ судалгаа батлаагүй.

Судалгааны зохиогч, АНУ-ын Охайо мужийн Цинциннатийн их сургуулийн эмч, доктор Дон-У Рюү өмнөх судалгаанууд хөдөлгөөн ба хөдөлгөөний шинж тэмдгийн хамаарлыг харуулж байсныг дурджээ. Харин тэдний судалгаа бие бялдрын идэвх давхар ач тустай байж болохыг илрүүлсэн гэж тэрбээр хэлсэн.

Судалгаанд хөнгөн болон дунд зэргийн Паркинсоны өвчтэй 294 насанд хүрэгч оролцжээ. Тэдний дундаж нас 66 байв. Судлаачид оролцогчдын эрүүл мэндийг долоон жил хүртэл хугацаанд ажигласан. Оролцогчид ажил, гэр, хобби, амралтын үеэр долоо хоногт хэдэн цаг идэвхтэй хөдөлдгөө асуулгаар өөрсдөө үнэлсэн.

Хөдөлгөөнийг эрчмээр нь ангилжээ. Дунд зэргийн хөдөлгөөнд хурдан алхах, хосоор теннис тоглох, тайван усанд сэлэх, цонх угаах, тоос сорох, зүлэг хадах зэрэг орсон. Илүү хүнд хөдөлгөөнд гүйх, хурдан дугуй унах, багийн спорт, ганцаарчилсан теннис, хүрзээр ажиллах, хүнд юм зөөх зэрэг багтжээ. Оролцогчдыг долоо хоногт дөрөв хүртэл цаг, дөрвөөс найман цаг, найман цагаас дээш хөдөлдөг гэсэн гурван бүлэгт хуваасан. Тэд жил бүр сэтгэхүй, ой санамж болон Паркинсоны шинж тэмдгийн хүндийг шалгуулсан.

Хамгийн тод ялгаа сэтгэхүйн чадварт гарсан. 30 оноотой сорилд хамгийн бага идэвхтэй бүлгийн оноо жилд дунджаар 0.478-аар буурсан гэж тооцоолжээ. Дунд зэргийн идэвхтэй бүлгийнх 0.090-ээр, хамгийн идэвхтэй бүлгийнх ердөө 0.007-оор буурсан нь бараг өөрчлөгдөөгүй гэсэн үг.

Хөдөлгөөний шинж тэмдгийг 0-ээс 132 хүртэлх оноогоор үнэлсэн бөгөөд оноо өндөр байх тусам шинж тэмдэг хүнд гэсэн үг. Оролцогчид дунджаар 23 оноотой эхэлсэн. Хамгийн бага идэвхтэй бүлгийн оноо жилд 0.143-аар нэмэгдэж, бага зэрэг муудсан. Харин дунд зэргийн идэвхтэй бүлгийнх жилд 0.225-аар, хамгийн идэвхтэй бүлгийнх 0.783-аар буурчээ. Нас, хүйс, өвчнөөр хэр удаан өвчилснийг тооцсон ч хамгийн идэвхтэй бүлэгт сэтгэхүй болон хөдөлгөөний муудал удаан байсан. Нийт хөдөлгөөний цаг, хөдөлгөөний нийт хэмжээ, хүнд дасгалын цаг гэсэн гурван хэмжүүр бүгд ийм хамааралтай гарсан.

Рюү бага зэргийн ялгаа олон жил хуримтлагдвал илүү ач холбогдолтой болж болохыг тэмдэглэжээ. Гэхдээ оролцогчдын сэтгэхүй, ой санамж судалгааны эхэнд сайн байсан тул үр дүнг болгоомжтой хүлээж авах хэрэгтэй гэжээ. Мөн хөдөлгөөний хэмжээг шууд хэмжээгүй, оролцогчид өөрсдөө мэдээлсэн тул зарим тооцоо буруу байж болох юм. Дасгал өөрөө шинж тэмдгийн явцыг удаашруулж чадах эсэхийг тогтоохын тулд нэмэлт судалгаа хэрэгтэй гэж судлаачид үзжээ.

Судалгааг Гарднерийн гэр бүлийн сан болон Мэдрэлийн доройтлын өвчний нарийвчилсан анагаах ухааны сангийн буцалтгүй тусламжаар санхүүжүүлжээ.

«Бидний судалгаагаар бие бялдрын идэвх хөдөлгөөн болон сэтгэхүйн муудлыг удаашруулахтай холбоотой, давхар ач тустай байж болохыг илрүүлсэн.»— Дон-У Рюү, Цинциннатийн их сургууль

«Идэвхийн түвшний хооронд бага ялгаа олсон ч эдгээр ялгаа цаг хугацааны явцад илүү ач холбогдолтой болж магадгүй.»— Дон-У Рюү, Цинциннатийн их сургууль